E premte datë 13, pse është kaq e frikshme dhe ters kjo ditë

13/12/2019 - 15:30

Të paktën një herë në vit, datat e kalendarit përputhen për të na dhënë një të premte të 13-të. Dhe ka shumë njerëz që presin që diçka e çuditshme të ndodhë. Por pse ndodh kjo?

Frika prej 13-s daton që herët dhe shumë besojnë se buron nga Kodi i Hammurabit, i cili raportohet se la një ligj të 13-të nga kodet e tij të shkruara ligjore. Sidoqoftë, në realitet, ky ishte në fakt vetëm një gabim i bërë nga një prej përkthyesve që thjesht la një rresht teksti.

Supersticione të tilla kanë vazhduar edhe ndër mendjet më të mëdha të historisë. Kompozitori i madh austriako-amerikan Arnold Schoenberg pati një rast kaq të rëndë të triskaidekaphobia (frika nga numri 13), sa ai la pa numëruar masën e 13-të në disa nga veprat e tij të mëvonshme, duke e zëvendësuar atë me shënimin “12a”. Ai gjithashtu u raportua se vdiq thellësisht i frikësuar në një vit ose në një moshë që ishte shumëfishi i 13.

Schoenberg ndërroi jetë me datën e premte 13 korrik 1951.

Është shumë interesante të theksohet historia e kundërt e numrit 12 me numrin 13. Ne kemi 12 muaj në vit, 12 shenja zodiakut, 12 orë në ditë dhe madje 12 ditë të Krishtlindjes – rëndësia që buron nga ndikimi historik i Testamenti i Biblës dhe traditat e tjera judeo-kristiane. Edhe Schoenberg, armiku më i madh i numrit 13, ishte më i njohur për zhvillimin e një sistemi 12-tonësh të përbërjes muzikore.

Lidhja negative me të Premten posaçërisht ka një ndërthurje të origjinës fetare dhe kulturore. Disa të krishterë besojnë se e Premtja është e pafat sepse ishte dita e javës që Jezusi u kryqëzua.

Histeria e të premtes së 13-të filloi në shekullin e 20-të. Shumë e datojnë këtë tek libri i Thomas Lawson “E Premte, e trembëdhjetë”, i cili është në lidhje me një shitës me pakicë të aksioneve që zgjedh këtë ditë për të rrëzuar me qëllim tregun e aksioneve. Një vit më vonë në 1908, New York Times u bë një nga mediat e para që pranoi bestytnitë e së Premtes më 13. Më vonë në vitet ’80, popullariteti i ekskluzivitetit të filmit “Friday the 13th” shtoi fenomenin kulturor.

1 në 4 amerikanë thonë se janë paragjykues. Ndërsa 3 nga 4 amerikanët e tjerë mund të tallen me këtë, në të vërtetë ekziston një shkencë psikologjike për të mbështetur besëtytninë.

Psikologët në Universitetin Shtetëror Kansas thonë se bestytnitë kanë të bëjnë me përpjekjen për të kontrolluar fatin tuaj. Njerëzit shpesh përdorin bestytnitë në përpjekje për të arritur një rezultat të dëshiruar ose për të ndihmuar në zbutjen e ankthit. Një shembull i përsosur i kësaj janë interpretuesit dhe sportistët që kryejnë rituale specifike para një ngjarje të madhe.

Më poshtë iu sjellim dhe raste të tmerrshme që datojnë me të premten e 13.

  • Costa Concordia u fundos në oqean më 13 janar 2012, duke vrarë 32 njerëz
  • 500,000 njerëz vdesin në ciklon e Bhola – duke shkaktuar një luftë civile
  • Çiftet nuk martohen në këtë ditë
  • Pallati Buckingham u bombardua gjatë Luftës së Dytë Botërore
  • Një 13-vjeçar britanik u godit nga rrufeja të Premten në 13, në 13:13
  • Dy aeroplanët u rrëzuan në të njëjtën ditë – duke rezultuar me vdekje dhe kanibalizëm
  • Një avion suedez u zhduk ndërsa fluturonte mbi detin Baltik më 13 qershor 1952
  • Njeriu që qëndroi në shtrat për të shpëtuar të Premten më 13 vdes në një aksident të çuditshëm
  • Shumica e njerëzve e dinë “E Premten e Zezë” si e Premte e fundit në Nëntor, kur shitësit me pakicë garojnë për vëmendjen e blerësve të Krishtlindjeve me shitje flash
  • Studimet e fundit kanë treguar që ekonomia të ngadalësohet të Premten në 13 pasi njerëzit kanë më pak të ngjarë të bëjnë blerje ose të ndërmarrin rreziqe
  • Tupac Shakur vdes
  • E Premte 13 Pjesa III ishte filmi i vetëm në trilogjinë Steve Milner që u lëshua në datën e emrit të saj

/TCH

/portali DurresLajm/

Na bëni like në facebook!: 

Lajme nga e njëjta kategori

Mendoni një pengesë të gjatë prej 9 kilometrave që ndihmon në mbrojtjen e qytetit nga ujërat e përmbytjes gjatë stuhive të ashpra si Sand

Khagendra Thapa Magar, burri më i shkurtër në botë ka ndërruar jetë në moshën 27-vjeçare.

Një injeksion dy herë në vit që zvogëlon kolesterolin e keq për të mbrojtur zemrën është zgjidhja e kompanisë NHS me qendër në Britaninë

Një grua është bërë lajm i ditës në Britaninë e madhe nga gazeta

Frogmore Cottage, shtëpia e Dukës dhe Dukeshës së Sussex, Harry dhe Meghan është në proces mbylljeje, pas spekulimeve që çifti nuk ka ndë

Për disa njerëz, pasuria është rezultat i një pune të palodhur, ndërsa për disa të tjerë, mjafton ta mendojnë dhe ditën tjetër janë të pa

Disa udhëtarë mbetën të plagosur pasi një dallgë e madhe u përplas në dritaret e trenit, në një kohë kur Britania po përballet me një mot

Një ngjarje e pazakontë është regjistruar gjatë një ndeshje amatore futbolli në Meksikë, ku tifozë të irrituar kaluan rrethimin dhe tentu

Kur tri vjet më parë nisi kjo çështje, u duk se Teo Hernandez mund ta pësonte.

Jaime Botin, një miliarder spanjoll, koleksionist i veprave të artit u dënua me 18 muaj burg dhe u gjobit me 58 milionë dollarë pasi tent