Qeniet që i ndjejnë tërmetet para se të ndodhin

09/05/2021 - 22:34

Sjellja e çuditshme e kafshëve është studiuar për gjenerata me radhë, një prej të cilave besohet se është një shqisë e aftë për të parashikuar tërmetet.

Janë të shumta rastet e dokumentuara kur kafshët kanë shfaqur sjellje të pazakonta përpara një tërmeti. Dëshmitë më të hershme ndodhën në Greqi, 373 para Krishtit. Të dhënat flasin për peshq, zogj, zvarranikë e insekte që shfaqnin sjellje të pazakontë disa ditë përpara një tërmeti, duke bërë që shumë të evakuoheshin nga banesat e tyre.

Pikërisht këto ngjarje të pazakonta kanë çuar në më shumë studime që kanë si synim të shpjegojnë këtë mekanizëm të kafshëve para një ngjarjeje sizmike, një mister që edhe sot e kësaj ditë nuk është zgjidhur ende.

Shumë teori kanë dalë nga nevoja për të shpjeguar shkakun e sjelljeve jo normale të kafshëve përpara një tërmeti. Ato besohet se kanë aftësinë që të ndjenjë valët e vogla përpara se të mëdhatë të vijnë. Një punë kërkimore e publikuar në një revistë shkencore në SHBA, shtroi një teori racionale për lidhjen mes sjelljes së kafshëve dhe aktivitetit sizmik, duke e lidhur atë me sistemin genetik të kafshëve. Përgjithësisht, është në instiktin e kafshës që t’i ikë grabitqarit dhe të mbijetojë. Ndaj është e mundur që përgjigja që kanë, duke u përpjekur për të ikur është e përcaktuar në origjinën e tyre, predispozicioni genetik që ekziston tek kafshët, që e zhvillojnë në mënyrë natyrale.

Pyetja që shtrohet është sesi mund të parashikojnë kafshët shenjat e një tërmeti, ditë apo javë përpara se të ndodhë?

Një tjetër studim nga Instituti i Sjelljes së kafshëve në Gjermani, Max Planck, ngriti një teori të sjelljes, sesi kafshët mund të parashikojnë tërmetet. Një tërmet në Italinë Qendrore në 2016-n, i çoi Martin Wikelski dhe kolegët e tij që ta testonin teorinë e tyre tek kafshët e fermave.

Ata po përpiqeshin që të kuptonin llojet e sjelljes tek kafshët e fermave gjatë pasgoditjes së tërmetit të Tetorit. Dy ditë më vonë, një tjetër tërmet ndodhi, duke i dhënë kështu mundësinë e rrallë grupit të Wikelski-t për t’i studiuar kafshët, para, gjatë dhe pas një tërmeti.

Të dhënat e regjistruara tregojnë se 8 nga 10 tërmetet me magnitudë më të lartë se 4.0 u paralajmëruan nga kafshët. Megjithatë kjo sjellje u observua vetëm kur kafshët ndodheshin në stalla. Sjellja e tyre ishte e ndryshme kur ndodheshin të lirë. Të dhënat treguan se përgjigja e kafshëve është me e ngadaltë kur ndodhen larg epiqendrës.

Ndonëse Wikelski nuk ishte plotësisht i bindur mbi të dhënat që mblodhën përgjatë një periudhe të caktuar kohe, ai vlerësoi se kafshët kanë një mënyrë të veçantë për të ndjerë mjedisin që i rrethon dhe se “shqisa e tyre e gjashtë” mund t’i lejojë që të parashikojnë fatkeqësitë natyrore.

Megjithatë ekspertët besojnë se shpjegimi i sjelljes së kafshëve në raport me aktivitetin sizmik ka nevojë për më shumë punë. Vetë Wikelski pranoi limitet e punës së tij, pasi u fokusua vetëm tek një seri tërmetesh, një fermë dhe një vend të botës./Tv Klan

/portali DurresLajm/

Na bëni like në facebook!: 

Lajme nga e njëjta kategori

Një postim në rrjete sociale i kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj ka ngritur dyshimet se këngëtarja shqiptare me famë botërore, Dua

Kombinimi i veshjeve me aksesorë shtesë për të krijuar një stil unik është pjesë e pandarë e përditshmërisë së artistes durrsake Asel Ist

Majat e djegura të flokëve janë një shqetësim i vazhdueshëm, por nëse tregohesh pak më e kujdesshme, mund t’i evitosh.

Princi Philip do të kishte festuar 100-vjetorin e lindjes më 10 qershor dhe me rastin e ditës së tij të lindjes, anëtarët e familjes mbre

Marsi është planeti i energjisë dhe jetës suaj mund t’i kishte munguar, por kjo situatë po ndryshon pasi tashmë planeti do të kalojë në s

Janë plot dhjetë ndryshime ato të cilat sjellin në vetvete kundërshtime mes gjinisë mashkullore dhe femërore.

Kur punojmë shumë për të përfunduar një projekt, shumica prej nesh përpiqen të dëgjojnë muzikë, në mënyrë që të përqendrohemi në detyrën

Një 18-vjeçare në Itali ka ndërruar jetë si pasojë e një tromboze.

Studiuesja e astrologjisë Keti Sula ka treguar se përse kryeministri Edi Rama fitoi zgjedhjet parlamentare të 25 prillit.

Në verë më shumë se kurrë, dielli shqetëson shikimin tonë, prandaj përdorimi i syzeve dielli bëhet më i domosdoshëm.