Viktor Orban, kryeministri i Hungarisë dhe lideri më jetëgjatë i vendit të tij, nuk ka qenë gjithmonë një aleat i Kremlinit.
Një analizë e Politico-s rikthen udhëtimin politik të Orbanit, nga një udhëheqës liberal i ri që i kërkonte largimin e ushtrisë sovjetike nga Hungaria në vitin 1989, deri te një kampion i vetëshpallur i joliberalizmit dhe partneri kryesor europian i Presidentit rus Vladimir Putin.
Në vitin 1989, gjatë ceremonisë mortore të kryeministrit të pasluftës Imre Nagy, Orban i bëri thirrje Rusisë të tërhiqej: “Nëse besojmë në forcën tonë, mund të i japim fund diktaturës komuniste”, tha ai.
Zsuzsanna Szelenyi, e cila ishte pjesë e rojës së nderit në atë ceremoni, kujton se nuk kishte asnjë tregues se ai do të transformohej në figurën që njohim sot.
Kur u mbajtën zgjedhjet e para të lira në vitin 1990, Orban dhe Szelenyi u zgjodhën në Asamblenë Kombëtare si pjesë e Fidesz, atëherë një grup liberal-centrist studentësh dhe intelektualësh antikomunistë. Por ndryshimi i tij ideologjik erdhi shpejt: i zgjedhur president i partisë në vitin 1990, Orban largoi kundërshtarët dhe shndërroi Fidesz në një forcë homogjene dhe besnike ndaj tij.
Në vitin 2010, pas një periudhe tetëvjeçare në opozitë, Orban u rikthye në krye të qeverisë dhe filloi një transformim të thellë të Hungarisë. Ai rishkroi kushtetutën, dobësoi liritë e medias dhe pavarësinë e gjyqësorit, dhe ndryshoi ligjet për të favorizuar partinë e tij, duke e kthyer Hungarinë në një “shtet joliberal”.
Transformimi i tij drejt Rusisë filloi gradualisht. Një moment kyç ishte në vitin 2014, kur Orban nënshkroi një marrëveshje me Kremlinin për një kredi masive për zgjerimin e centralit bërthamor Paks II, një hap pragmatik dhe simbolik drejt Moskës. Nga atëherë, bashkëpunimi ekonomik dhe politik me Rusinë u forcuan, dhe Orban shpesh ka folur për një “hapje nga lindja”, duke përfshirë edhe Kinën dhe Turqinë për të balancuar marrëdhëniet me Perëndimin.
Në vitin 2019, gjatë përkujtimit të 30-vjetorit të rënies së Murit të Berlinit, ngjarjet shtetërore në Budapest ishin të heshtura, duke reflektuar largimin e Orbanit nga idealet liberale drejt një ideologjie konservatore dhe nacionaliste, që e ka vendosur si figurë kyçe për Putinin në Europë.
Analistët dhe ish-ligjvënësit e Fidesz, përfshirë Peter Molnar dhe Zsuzsanna Szelenyi, vënë në dukje se ky transformim ishte rezultat i një kombinimi ambicie personale, dëshire për pushtet dhe perceptimi se nacionalizmi dhe konservatorizmi i ofronin më shumë liri për të qeverisur dhe kontrolluar komunitetet hungareze.
Orban ka përdorur gjithashtu imazhin e kërcënimit të përhershëm ndaj Hungarisë për të forcuar mbështetjen e tij: fillimisht nga fqinjët dhe Moska, dhe më pas nga Brukseli, të cilin e percepton si një forcë që minon sovranitetin kombëtar. Strategjia ka funksionuar dhe ka konsoliduar fuqinë e tij brenda vendit, duke e kthyer Hungarinë në një vend me politikë të jashtme dhe të brendshme që shpesh shkon kundër orientimit të BE-së.
