Në pikën më juglindore të Evropës flitet për Groenlandën, rajonin më veriperëndimor. “Danimarka mund të mbështetet te ne, politikisht dhe financiarisht. Siguria në Arktik është një temë kyçe për NATO-n, por është po aq e rëndësishme edhe për Bashkimin Evropian, sidomos sepse po dyfishojmë investimet në Groenlandë”, me rreth 530 milionë euro të propozuara në buxhetin e përbashkët pas vitit 2027”. Kështu u shpreh presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, duke iu përgjigjur një pyetjeje gjatë konferencës për shtyp në Limassol me presidentin e Qipros, Nikos Christodoulides, pas takimit të Kolegjit të komisionerëve me qeverinë e Nikosias, me rastin e fillimit të presidencës së radhës së BE-së.
Në të njëjtat orë po merrte formë misioni ushtarak evropian në Groenlandë në kuadër të stërvitjes daneze “Arctic Endurance”, të organizuar me aleatët e NATO-s në Nuuk. Pavarësisht numrit të kufizuar të ushtarakëve të përfshirë, 15 francezë, 13 gjermanë, tre suedezë dhe dy norvegjezë, Kremlini reagoi. “Situata që po zhvillohet në lartësi përbën për ne një arsye serioze shqetësimi”, komentoi ambasada ruse në Belgjikë, ku ndodhet selia e Aleancës Atlantike.
Tensioni mbetet i lartë edhe me presidentin amerikan Donald Trump, pas takimit në Uashington të ministrave të Jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës, Lars Løkke Rasmussen dhe Vivian Motzfeldt, me zëvendëspresidentin JD Vance dhe sekretarin e Shtetit Marco Rubio. Shtetet e Bashkuara mbeten të palëkundura në qëndrimin e tyre për të marrë kontrollin e ishullit arktik, që i përket Danimarkës, por jo BE-së. Shtëpia e Bardhë ka bërë të qartë se prania e trupave evropiane nuk e ndryshon këtë pozicion. Von der Leyen, si zakonisht, u përpoq të ulë tonet. “Do të vazhdojmë punën për sigurinë arktike me partnerët tanë, përfshirë SHBA-të”.
Ndërkohë, trupa daneze janë zhvendosur tashmë në ishull. Gjermania do të dërgojë sot një ekip zbulimi së bashku me partnerë të tjerë të Aleancës Atlantike, ndërsa një ekip i parë ushtarësh francezë ka mbërritur tashmë në terren. Ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, shpjegoi në një deklaratë qëndrimin e Berlinit. “Rusia dhe Kina po rrisin përdorimin e tyre ushtarak të Arktikut, duke vënë në pikëpyetje lirinë e rrugëve të transportit, komunikimit dhe tregtisë. NATO nuk do ta lejojë këtë dhe do të vazhdojë të mbrojë rendin ndërkombëtar të bazuar në rregulla”. Britania e Madhe, Finlanda, Franca, Gjermania, Holanda, Norvegjia dhe Suedia kanë njoftuar dërgimin e personelit ushtarak. Gjithashtu, Estonia ka dhënë gatishmërinë e saj dhe Spanja pritet ta zyrtarizojë këtë në orët në vijim.
Von der Leyen kujtoi “reputacionin shumë të mirë të BE-së në Groenlandë” dhe hapjen e zyrës në Nuuk në vitin 2024, e cila siguron një bashkëpunim të ngushtë me qeverinë dhe popullsinë groenlandeze. Megjithatë, siç është bërë e qartë, nga lufta në Ukrainë e nisur nga Rusia dhe tensionet me SHBA-të për Groenlandën, ka ardhur koha që Bashkimi Evropian të pajiset me një “strategji të re evropiane të sigurisë”, të cilën Komisioni, paralajmëroi von der Leyen, do ta paraqesë gjatë presidencës qipriote. Qëllimi i strategjisë është të mbledhë njohuritë, ndryshimet gjeopolitike në botë dhe të japë një përgjigje të përshtatshme.
Presidenti Christodoulides theksoi se forcimi i mbrojtjes, sigurisë dhe gatishmërisë së BE-së janë elemente prioritare në agjendën e Nikosias, slogani i së cilës është “Një Union autonom i hapur ndaj botës”. Prioritete të tjera janë konkurrueshmëria, zgjerimi drejt Ukrainës, Moldavisë dhe Ballkanit Perëndimor, partneritete të reja me vendet e Lindjes së Mesme dhe autonomia financiare. “Kemi rënë dakord se një Evropë e fortë duhet të ketë mjetet dhe instrumentet e nevojshme për të mbrojtur, para së gjithash, qytetarët e saj dhe për të garantuar sigurinë e saj energjetike dhe ekonomike”, shpjegoi lideri qipriot, duke përshëndetur përparimet e arritura në vitin 2025, me instrumentin SAFE prej 150 miliardë eurosh për prokurime të përbashkëta në mbrojtje dhe planin e BE-së për stërvitjet ushtarake. /Corriere Della Sera/
