Dokumentari fitues i çmimeve “NAZA” me burime ushtarake anonime që flasin për vrasjen masive të civilëve në Gaza nga Izraeli ka shkaktuar një stuhi politike në Izrael. Regjisorët e filmit dhe familjet e tyre kanë marrë një valë kërcënimesh, ndërsa Kryeministri Benjamin Netanyahu njoftoi një plan për një projektligj që synon revokimin e shtetësisë së personave që shpifin ushtarët e IDF-së. 

Në një rrugë në jug të Izraelit, një artist grafiti pikturon një mural që paraqet krijuesit e filmit pas dokumentarit fitues të çmimeve “NAZA”. Por kjo nuk është një homazh. Objektiva të kuq janë pikturuar pranë dy regjisorëve izraelitë, Yuval Abraham dhe Rachel Szor, fytyrat e të cilëve janë të shënuara me fjalën “TRADHTARË”.

Një muaj para zgjedhjeve të ngushta, dokumentari, i cili përdor burime ushtarake anonime për të folur rreth vrasjeve të gjera të civilëve në Gaza nga Izraeli, ka shkaktuar një stuhi politike.

Një valë kërcënimesh dhe intimidimi ka synuar krijuesit e filmit dhe familjet e tyre. Kryeministri Benjamin Netanyahu madje ka thënë se synon të paraqesë legjislacion që synon të revokojë shtetësinë e personave që “shpifin ndaj ushtarëve të IDF-së”.

“Vendi i tyre nuk është mes nesh,” tha Netanyahu në një video të postuar në X vonë të mërkurën.

Në të njëjtën kohë që videoja e tij u shfaq në rrjetet sociale, dhjetëra protestues po mblidheshin jashtë shtëpisë së prindërve të Szor-it në Izraelin qendror, duke bërtitur “Nuk jeni të mirëpritur këtu!”

Dënim i gjerë

Mediat shkruajnë se zemërimi i madh ndaj filmit nxjerr në pah rritjen e ndjenjave nacionaliste pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023, i cili vrau 1,221 njerëz, shumica civilë, në sulmin më vdekjeprurës të këtij lloji në historinë e vendit.

Mënyra se si Netanyahu e trajtoi dhe iu përgjigj sulmit pritet të jetë një çështje qendrore në zgjedhjet e planifikuara për 27 tetor. Pas premierës në Festivalin e Filmit në Venecia javën e kaluar, “NAZA” mori një duartrokitje rekord prej 25 minutash dhe më vonë fitoi çmimin special të jurisë.

Diskutimi mbi tabunë

Në Izrael, kritikimi i ushtrisë ku pothuajse të gjithë izraelitët kryejnë shërbimin ushtarak është një tabu dhe mund të ketë pasoja të rënda.

“Ka qartësisht një synim për të mos lejuar diskutimin rreth krimeve që janë kryer dhe për të penguar njerëzit të flasin për to”, tha Abraham për AFP në Festivalin e Filmit në Venecia javën e kaluar.

Në një zë të rrallë kundërshtues, lëvizja izraelito-palestineze Standing Together e përshëndeti filmin, duke thënë se ai ekspozon një tjetër kapitull të luftës së asgjësimit në Gaza. Unioni i Gazetarëve në Izrael dënoi kërcënimet ndaj krijuesve të filmit, duke deklaruar se “pa lirinë e shprehjes, nuk ka demokraci”.

Të mërkurën, ministri i Kulturës Miki Zohar, i cili i akuzoi regjisorët për tradhti ndaj shtetit, ia referoi çështjen shërbimeve të inteligjencës së brendshme, duke kërkuar një hetim mbi burimet anonime të filmit.

Fushata ushtarake e Izraelit në Gaza ka vrarë më shumë se 73,700 njerëz, sipas ministrisë së shëndetësisë së territorit, e cila vepron nën autoritetin e Hamasit dhe nuk bën dallim mes luftëtarëve dhe civilëve. Shifrat e saj konsiderohen të besueshme nga Kombet e Bashkuara.