Reagimi vjen në një moment delikat për territorin arktik, ndërsa NATO po intensifikon diskutimet për forcimin e sigurisë në rajon.
Në fillim të një jave të rëndësishme diplomatike, Trump riafirmoi interesin e tij për Groenlandën, duke deklaruar se Shtetet e Bashkuara do ta merrnin ishullin “në një mënyrë ose në tjetrën”.
Këto komente kanë shkaktuar shqetësim të madh në Bashkimin Evropian dhe NATO, veçanërisht pasi Trump nuk përjashtoi përdorimin e forcës ushtarake për të marrë territorin, i cili është pjesë vetëqeverisëse e Mbretërisë së Danimarkës.
Ministrja e Jashtme e Groenlandës, Vivian Motzfeldt, dhe ministri i Jashtëm danez, Lars Løkke Rasmussen, pritet të zhvillojnë një takim në Uashington me sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio.
Ndërkohë, Danimarka ka përsëritur se Groenlanda nuk është në shitje, duke theksuar se një traktat i vitit 1951 tashmë i lejon SHBA-së të zgjerojë praninë e saj ushtarake në territor, pa cenuar sovranitetin.
Në një deklaratë zyrtare, qeveria e Groenlandës theksoi se ishulli është pjesë e Mbretërisë së Danimarkës dhe, si e tillë, pjesë e NATO-s, duke shtuar se mbrojtja e territorit do të zhvillohet brenda kornizës së aleancës.
Ajo nënvizoi se Groenlanda do të mbetet “përgjithmonë pjesë e aleancës perëndimore të mbrojtjes”.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, deklaroi se aleanca po punon për hapa të mëtejshëm për të garantuar mbrojtjen kolektive të Arktikut, duke përmendur rritjen e rrezikut nga aktivitetet e Rusisë dhe Kinës me hapjen e rrugëve të reja detare.
Megjithatë, ai bëri të ditur se diskutimet janë ende në faza të hershme dhe nuk ka ende plane konkrete.
Nga ana e BE-së, komisioneri për mbrojtjen, Andrius Kubilius, paralajmëroi se përdorimi i forcës nga SHBA ndaj Groenlandës do të përbënte “fundin e NATO-s”, duke theksuar se shtetet anëtare të BE-së do të ishin të detyruara të ndihmonin Danimarkën në rast agresioni ushtarak.
Ndërkohë, një grup senatorësh amerikanë pritet të vizitojnë Kopenhagenin për bisedime me përfaqësues të parlamentit danez dhe Groenlandës.
Kryetarja e komitetit parlamentar për Groenlandën, Aaja Chemnitz, e cilësoi këtë vizitë si pozitive, duke theksuar rëndësinë e përdorimit të të gjitha kanaleve diplomatike për të sqaruar situatën.
Debati ka nxitur edhe ide të reja në Evropë. Ish-zëvendëskancelari gjerman Robert Habeck sugjeroi që Groenlandës t’i ofrohet anëtarësimi në BE për të shmangur interesat amerikane, duke argumentuar se realitetet gjeopolitike kanë ndryshuar ndjeshëm që nga largimi i Groenlandës nga Komuniteti Evropian në vitin 1985.
Edhe Kina reagoi ndaj zhvillimeve, duke kritikuar interesin amerikan për Groenlandën dhe duke theksuar se Arktiku është çështje e interesit të përbashkët ndërkombëtar, ndërsa aktivitetet kineze në rajon synojnë, sipas Pekinit, ruajtjen e paqes dhe stabilitetit.
