Siç ishte paralajmëruar më parë nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë në dhjetë rregullat e publikuara më 21 mars, Europa mund të përballet me një situatë të vështirë në furnizimin me karburante. Komisioneri i BE për Energjinë, Dan Jørgensen, i ka dërguar një letër 27 ministrave të energjisë të BE-së gjatë një Këshilli informal në video-konferencë për pasojat e luftës në Lindjen e Mesme.

“Siguria e furnizimeve të Bashkimit Evropian mbetet e garantuar, por duhet të jemi të gatshëm për një ndërprerje të mundshme të gjatë të tregtisë ndërkombëtare të energjisë”, shkruan Jørgensen. Ai ka sugjeruar që vendet anëtare të shqyrtojnë një sërë masash për sigurimin e naftës dhe produkteve të rafinuara, në bashkëpunim të ngushtë me Komisionin Evropian, grupin koordinues të naftës dhe Task Forcën e Bashkimit Energjetik.

Kufizimi i fluturimeve dhe puna nga distanca

Brukseli sugjeron gjithashtu masa për kursimin e karburanteve në nivel të kërkesës, me fokus të veçantë sektorin e transportit. Në letrën e parë, e parë nga media “Politico”, BE rekomandon që qeveritë të konsiderojnë masa vullnetare për të kufizuar përdorimin e mjeteve private dhe fluturimet e panevojshme. “Edhe nëse nesër do të rikthehej paqja, nuk do të rikthehemi menjëherë në normalitet”, shkruan Jørgensen.

Rekomandimet përfshijnë: punë nga shtëpia kur është e mundur, uljen e kufijve të shpejtësisë me 10 km/orë në autostrada, promovimin e transportit publik, përdorimin e alternuar të makinave private, rritjen e car sharing-ut dhe adopotimin e mënyrave të drejtimit më efikase.

Çmimi i naftës arrin rritje rekord

Lajmi vjen ndërkohë që çmimi i naftës Brent në Londër ka arritur mbi 118 dollarë për fuçi, një rritje prej rreth 5% në një ditë. Që nga fillimi i krizës në Lindjen e Mesme, çmimi i Brent është rritur me 59%, duke regjistruar rritjen mujore më të lartë që nga viti 1990, kur Iraku pushtoi Kuvajt.

Varësia nga Gjiri për naftën dhe gazin

Problemi kryesor për Shqipërinë dhe vendet e tjera nuk është vetëm çmimi i naftës bruto, por edhe produktet e saj, veçanërisht gazoli. Sipas të dhënave të Unem, 57% e gazolit (3 milion ton) dhe 20% e karburantit për avionë (500 mijë ton) të importuar nga Italia kalojnë përmes Hormuzit, ndërsa vetëm 6% e naftës bruto (3,3 milion ton) kalon përmes ngushticës, pasi pjesa tjetër e naftës saudite shkon përmes tubacionit East West.

“Në rast të një bllokimi të gjatë të ngushticës së Hormuzit, do të mungonte 15-20% e ofertës globale të naftës, duke çuar çmimet në nivele të papara”, ka deklaruar Gianni Murano, president i Unem, në ditët e para të luftës.

Fundi i uljes së akcizës dhe masa të reja

Ulja e akcizës prej 25 cent/litër që është në fuqi deri më 7 prill po mbaron. Qeveria po përgatit një dekret të ri për çmimin e karburanteve, që mund të miratohet më 3 prill para pushimeve të Pashkës. Masat e ardhshme do të varen nga zhvillimet e krizës në Iran dhe burimet financiare në dispozicion. Mund të përfshijnë mbështetje për familjet në vështirësi dhe sektorë të tjerë të jashtëm si bujqësia dhe transporti i largët.

Paralajmërimi për grevën e kamionëve

Më 20 prill pritet një grevë pesë-ditore e kamionëve e shpallur nga “Trasporto Unito”. Shoqatat e industrisë e konsiderojnë situatën si të papërballueshme dhe emergjente. Menaxherët e pompave të karburanteve, Faib Confesercenti dhe Fegica, kanë depozituar një ankesë te “Mister Prezzi”, duke akuzuar kompanitë energjitike se nuk kanë publikuar ende çmimet e rekomanduara të shitjes, siç kërkohet nga dekreti i karburanteve i 18 marsit.