Për vite me radhë, inteligjenca artificiale është trajnuar për të shkruar tekst, për të krijuar imazhe dhe për të parashikuar sjelljen tonë. Tani, Mark Zuckerberg dëshiron t’i mësojë asaj diçka shumë më të vështirë: Si funksionon trupi i njeriut.
Themeluesi i Meta dhe gruaja e tij, Dr. Priscilla Chan , njoftuan nëpërmjet Biohub një nga projektet më ambicioze bioteknologjike të viteve të fundit: Një investim prej 500 milionë dollarësh për të krijuar modele të inteligjencës artificiale që mund të simulojnë sjelljen e qelizave njerëzore .
Projekti quhet Iniciativa e Biologjisë Virtuale dhe qëllimi i tij është të krijojë një “hartë dixhitale” gjigante të biologjisë njerëzore . Shkencëtarët aspirojnë të zhvillojnë modele të inteligjencës artificiale që mund të parashikojnë se si qelizat reagojnë ndaj sëmundjeve, ilaçeve ose ndryshimeve gjenetike , pothuajse si një ChatGPT, por për biologjinë.
Ideja tingëllon pothuajse si fantastiko-shkencore: Një studiues mund të “testojë” në mënyrë dixhitale një trajtim në një qelizë virtuale njerëzore përpara se të fillojë eksperimenti laboratorik. Nëse kjo bëhet e mundur, shkencëtarët besojnë se kjo mund të ndryshojë rrënjësisht mënyrën se si zhvillohen ilaçet dhe si kuptohen sëmundjet komplekse , nga kanceri te sëmundjet neurodegjenerative.
Sipas Biohub, pengesa më e madhe sot nuk është fuqia kompjuterike, por vetë të dhënat . Për të “trajnuar” inteligjencën artificiale dhe për të kuptuar biologjinë, asaj i duhen sasi të mëdha informacioni biologjik me saktësi të lartë: imazhe qelizore, të dhëna gjenetike, informacion i indeve dhe ndërveprime biologjike .
“ Për të krijuar inteligjencën artificiale që përfaqëson me saktësi kompleksitetin e plotë të biologjisë, na duhen shumë herë më shumë të dhëna sesa ekzistojnë sot ”, tha Alex Rives , drejtuesi i programit shkencor të Biohub .
Projekti do të financojë teknologji të reja për imazherinë qelizore, analizën gjenetike dhe mbledhjen e të dhënave biologjike në shkallë globale. Institucione kryesore kërkimore si Instituti Broad, Instituti Allen dhe Instituti Wellcome Sanger tashmë po marrin pjesë në këtë përpjekje, ndërsa NVIDIA ofron edhe mbështetje të konsiderueshme kompjuterike.
Biohub e përshkruan projektin si një hap drejt krijimit të “modeleve parashikuese të jetës”, domethënë sistemeve të inteligjencës artificiale që mund të parashikojnë se si sillen qelizat në kohë reale.
Pas kësaj ideje ambicioze qëndron një qëllim edhe më i madh që Zuckerberg dhe Chan e kanë formuluar prej vitesh: Të kontribuojnë në “shërimin ose parandalimin e të gjitha sëmundjeve” brenda disa dekadave të ardhshme.
Megjithatë, sado mbresëlënës që është potenciali, projekti vjen edhe me pyetje serioze. Krijimi i modeleve të tilla kërkon sasi të mëdha të dhënash të ndjeshme biologjike dhe gjenetike, gjë që tashmë po ngre shqetësime në lidhje me privatësinë dhe menaxhimin e informacionit shëndetësor në të ardhmen.
Megjithatë, për shumë shkencëtarë, konvergjenca e Inteligjencës Artificiale me biologjinë mund të përbëjë revolucionin e madh teknologjik të radhës, jo në ekrane dhe media sociale, por brenda vetë qelizës njerëzore.
