Protesta e transportuesve në Ballkan lidhet drejtpërdrejt me kufizimin absurd të qëndrimit 180-ditor në territorin e Bashkimit Evropian, një rregull që po zbatohet verbërisht edhe për shoferë profesionistë që nuk emigrojnë, nuk punojnë në të zezë dhe nuk kërkojnë azil, por kryejnë thjesht funksionin e tyre jetik: transportin e mallrave. Ky kufizim, i menduar për lëvizje turistike, po aplikohet njësoj edhe për sektorin e transportit, duke krijuar një situatë paradoksale ku ekonomia evropiane kërkon mallra, por i mbyll derën atyre që i sjellin.

Shoferët e kamionëve ballkanikë po penalizohen jo për shkelje ligji, por për faktin se punojnë vazhdimisht në hapësirën e BE-së. Numërimi i ditëve të qëndrimit, pa asnjë dallim mes turizmit dhe aktivitetit profesional, po çon në ndalime hyrjeje, gjoba, humbje kontratash dhe bllokim real të zinxhirit të furnizimit. Protesta nuk është kundër Evropës, por kundër një rregulli të padrejtë që nuk njeh realitetin e punës në terren.

Në këtë kontekst, reagimi i transportuesve në Ballkan është i drejtë dhe i domosdoshëm. Ata po kërkojnë përjashtim të shoferëve profesionistë nga skema e 180-ditëshit, ose të paktën krijimin e një statusi të veçantë për transportin ndërkombëtar. Kjo nuk është kërkesë politike, por kërkesë ekonomike dhe logjike. Pa këtë korrigjim, transporti ndërkombëtar nga Ballkani drejt BE-së rrezikon të paralizohet.

Ajo që bie më shumë në sy është fakti se Shqipëria, edhe pse e goditur drejtpërdrejt nga ky rregull, vazhdon të heshtë. Shoqatat e transportit, që duhet të ishin në vijën e parë të reagimit, nuk kanë artikuluar asnjë qëndrim të fortë publik, asnjë kërkesë të qartë dhe asnjë presion serioz institucional. Kjo heshtje nuk është rastësi; ajo reflekton një mungesë përfaqësimi real dhe një frikë për t’u përplasur me pushtetin, edhe kur interesi i sektorit po cenohet rëndë.

Ndërkohë që transportuesit në rajon po dalin në protesta për të mbrojtur të drejtën e tyre për të punuar, në Shqipëri dominon një qasje pasive, sikur problemi të mos ekzistojë ose sikur të zgjidhet vetë. Në realitet, çdo ditë që kalon pa reagim, i kushton sektorit humbje financiare, ulje konkurrueshmërie dhe largim të fuqisë punëtore.

Transporti nuk është çështje dytësore dhe as problem i disa individëve. Ai është arteria që mban gjallë tregtinë, eksportet dhe lidhjen ekonomike me Bashkimin Evropian. Trajtimi i shoferëve profesionistë si turistë të zakonshëm është një gabim serioz politik dhe administrativ. Protesta në Ballkan po e nxjerr këtë padrejtësi në dritë, ndërsa heshtja në Shqipëri po e fsheh atë nën qilim.

Nëse sot nuk ngrihet zëri për 180-ditëshin, nesër do të flitet për mungesë shoferësh, rritje çmimesh dhe kolaps të transportit ndërkombëtar. Heshtja nuk është neutralitet, por dorëzim. Dhe në një Ballkan që po kërkon dinjitet profesional, Shqipëria nuk ka luksin të rrijë jashtë loje.