Tetë nga 27 vendet anëtare kundërshtuan hapjen e një raundi tjetër të bisedimeve të anëtarësimit me Serbinë në një takim ku morën pjesë ambasadorët e Bashkimit Evropian në Bruksel këtë të mërkurë.
Shtetet anëtare që kundërshtojnë hapjen e Grupit 3, i cili përqendrohet në konkurrencë dhe rritje gjithëpërfshirëse ishin Holanda, Suedia, Finlanda, Belgjika, Estonia, Lituania, Bullgaria dhe Kroacia.
Tre vendet anëtare që mbeten më pak kundërshtare, por jo të bindura janë Danimarka, Luksemburgu dhe Letonia. Presidenti francez Emmanuel Macron deklaroi më parë se blloku kërkon një Serbi të fortë dhe demokratike në krah të tij.
Shtetet mbështetëse janë të shqetësuara për rrezikun e tjetërsimit të mëtejshëm të vendit të Ballkanit Perëndimor dhe jo shpërblimin e tij për reformat e përpjekjeve.
Standarde të dyfishta
Mediat e huaja shkruajnë se Serbia aplikoi zyrtarisht për anëtarësim në BE në vitin 2009 dhe iu dha statusi zyrtar i kandidatit për në BE në vitin 2012. Njëzet e dy kapituj janë hapur gjatë kësaj kohe dhe dy janë mbyllur përkohësisht.
Kërkohet mbështetje unanime nga 27 shtetet anëtare të BE-së për të hapur dhe mbyllur çdo grup negociues, të cilët janë grupime tematike të ligjit dhe fushave të politikave.
Ish-kryeministrja e Serbisë Ana Brnabić ka kundërshtuar pretendimet se vendi i saj është pro-rus, duke thënë se Serbia ka mbështetur Ukrainën që nga pushtimi i plotë i Rusisë, ndërsa denoncoi atë që ajo i përshkroi si “standarde të dyfishta” anëtarësimi në BE.
Serbia ka zbatuar elementë thelbësorë të angazhimeve që ka marrë për të adresuar shqetësimet e shteteve anëtare, duke përfshirë shfuqizimin e ndryshimeve të diskutueshme në ligjet gjyqësore së bashku me progresin në lirinë e medias, kornizën zgjedhore dhe bashkëpunimin me BE-në në politikën e jashtme dhe të sigurisë.
Të gjitha kërkesat nga Bashkimi Evropian
Të mërkurën, deputetët e Parlamentit Evropian në Strasburg votuan me shumicë dërrmuese në mbështetje të raportit të zgjerimit të Serbisë për vitin 2025, me 468 vota pro, 116 kundër dhe 79 abstenime.
Raporti i Komisionit përfshin rekomandime për reformimin e zhvillimit të zgjedhjeve, forcimin e gjyqësorit dhe eliminimin e korrupsionit. Ai gjithashtu përsërit se Cluster 3 është teknikisht gati për t’u hapur.
Eurodeputeti kroat Tonino Picula, raportuesi i raportit, tha në një konferencë shtypi pas votimit se situata në vend është përkeqësuar gjatë viteve të fundit.
Reformat janë ndalur dhe ritmi është ngadalësuar, tha ai.
“Ndërsa Bashkimi Evropian po përjeton një vrull të ri për zgjerimin me Malin e Zi fqinj dhe Shqipërinë që avancojnë negociatat e tyre të anëtarësimit, reformat e Serbisë në lidhje me BE-në kanë ngecur kryesisht në disa fusha kyçe, veçanërisht në sundimin e ligjit dhe standardet demokratike”, tha ai.
I pyetur nga një gazetar pse mendimi i Parlamentit Evropian ndryshon nga rekomandimi i Komisionit për hapjen e Grupit 3, Picula tha se ishte i intriguar.
“Ne e bazuam raportin tonë në vlerësimet e shumta dhe të gjitha pikat që rrjedhin nga raportet e atij Komisioni. Pra, për ne, është e paqartë, ku e sheh përparimin Komisioni?” u përgjigj ai.
