Nga Aleksandër Cangonja

Në historinë e qytetit të Durrësi, ndër emrat që gëzojnë respekt dhe nderim të veçantë, spikat padyshim figura e doktor Neki Libohovës. Ai përfaqëson modelin e intelektualit të përkushtuar, i cili bashkoi profesionin me ndjenjën e thellë patriotike në një periudhë vendimtare për fatet e vendit.

Doktor Neki Libohova lindi në Libohova në vitin 1866. Arsimin e lartë e kreu në Stambolli për mjekësi, ku pati edhe një ndikim të rëndësishëm në formimin e tij atdhetar. Pikërisht gjatë kësaj kohe ai u njoh me Naim Frashëri, një nga figurat më të shquara të Rilindjes Kombëtare, i cili e frymëzoi me ide patriotike dhe dashuri për atdheun.

Pas përfundimit të studimeve, në vitin 1894, ai u emërua mjek në bashkinë e Durrësit. Përmes përkushtimit në profesion dhe sjelljes njerëzore, ai fitoi shpejt besimin, simpatinë dhe respektin e qytetarëve. Por veprimtaria e tij nuk u kufizua vetëm në shërbimin mjekësor. Që në fillimet e qëndrimit në Durrës, ai u përfshi aktivisht në lëvizjen patriotike të kohës.

Një moment i rëndësishëm ishte viti 1907, kur në Durrës u krijua klubi “Vllazënia”, një nga organizatat me ndikim në rritjen e ndërgjegjes kombëtare. Kryetar nderi i këtij klubi u zgjodh Dom Nikoll Kaçorri, ndërsa Neki Libohova mbante rolin e kryetarit de facto. Së bashku me figura të njohura si Hafiz Ali Podgorica, Abaz Çelkupa, Kristaq Rama dhe Stefan Kaçulini, ai kontribuoi në përhapjen e ideve kombëtare dhe në përgatitjen e terrenit për ngjarjet e mëdha që do pasonin.

Në vitin 1908, Libohova u rreshtua në krah të Esad Pashë Toptani, duke mbështetur kandidaturën e tij për në parlamentin osman. Ai gjithashtu ishte pjesë e klubit “Bashkimi”, ku luajti rol në organizimin e pritjes së Ismail Qemali në Durrës më 21 nëntor 1912, në prag të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë.

Gjatë periudhës së Wilhelm Wied (1914), ai u emërua mjek në pallatin mbretëror, një dëshmi e besimit dhe vlerësimit që gëzonte. Megjithatë, trazirat e kohës nuk e kursyen as atë: me shpërthimin e kryengritjeve, ai u detyrua të largohej familjarisht drejt Shkodra, për t’u rikthyer në Durrës vetëm pasi situata u stabilizua.

Pas këtyre ngjarjeve, doktor Neki Libohova vijoi të ushtrojë profesionin e mjekut me përkushtim deri në një moshë të thyer, duke mbetur gjithmonë një figurë e respektuar në qytet. Ai u nda nga jeta më 27 shkurt 1935, në moshën 69-vjeçare.

Edhe familja e tij vijoi të kishte një rol në jetën shoqërore. Djali i tij, Qazimi, i shkolluar në Itali, në vitin 1938 u zgjodh kryetar i shoqatës “Durrësi”. Pas përfundimit të Lufta e Dytë Botërore, ai u detyrua të largohej nga Shqipëria për arsye politike, duke u vendosur në Turqi, ku ndërroi jetë në Stambolli në vitin 1968.

Figura e doktor Neki Libohovës mbetet një shembull i rrallë i ndërthurjes së dijes, humanizmit dhe atdhedashurisë, duke zënë një vend të merituar në kujtesën historike të Durrësit.

Aleksandër Cangonja, Durrës 01.04.2026