Porti i Durrësit ka qenë dhe mbetet porta kryesore tregtare e Shqipërisë. Megjithatë, zhvillimi ekonomik nuk mund të vijë në kurriz të shëndetit të qytetarëve dhe mbrojtjes së mjedisit. Përpunimi i mallrave rifuxho, veçanërisht i qymyrit, është një aktivitet që kërkon respektim rigoroz të standardeve mjedisore dhe monitorim të vazhdueshëm.
Subjekti importues “Tulltorja Prizren” nuk lejohet të shkarkojë qymyrin në Portin Shëngjin sh.a me preteksin e sezonit Turistik dhe lejohet nga APD mqs Drejtori është nga Kosova i bie!

Legjislacioni shqiptar, përmes Ligjit nr. 162/2014 “Për mbrojtjen e cilësisë së ajrit në mjedis” dhe Ligjit nr. 10431/2011 “Për mbrojtjen e mjedisit”, detyron çdo operator të marrë të gjitha masat për të parandaluar ndotjen e ajrit dhe të ujit. Kjo do të thotë se gjatë shkarkimit të qymyrit duhet të përdoren sisteme për uljen e pluhurit, si spërkatja me ujë, mbulimi i transportuesve, kufizimi i lartësisë së rënies së materialit dhe monitorimi i vazhdueshëm i grimcave PM10 dhe PM2.5.

Por çështja shkon edhe më tej.

Vetë institucionet shtetërore shqiptare kanë pranuar, në dokumentet zyrtare të projektit për Portin e Ri Tregtar në Porto Romano, se një nga arsyet kryesore për zhvendosjen e portit të mallrave nga qendra e Durrësit është fakti se porti aktual përpunon mallra ndotës, si qymyri, çimentoja dhe skrapi, pranë zonave të banuara, duke ndikuar në cilësinë e ajrit dhe jetën e përditshme të qytetarëve. (APD⁠).

Ky është një pranim i rëndësishëm institucional. Nëse vetë shteti argumenton se prania e këtyre aktiviteteve pranë qytetit krijon ndikim mjedisor dhe është arsye për zhvendosjen e portit, atëherë lind natyrshëm pyetja: a duhet të vazhdojë përpunimi i qymyrit në të njëjtat kushte deri në realizimin e këtij projekti, pa transparencë të plotë dhe pa monitorim publik të cilësisë së ajrit?

Qytetarët e Durrësit kanë të drejtë të dinë:

  • A monitorohen në kohë reale nivelet e PM10 dhe PM2.5 gjatë shkarkimit të qymyrit?
  • A publikohen këto të dhëna?
  • A respektohen të gjitha kushtet e lejes mjedisore nga operatorët portualë?
  • Çfarë masash merren kur kushtet atmosferike favorizojnë përhapjen e pluhurit drejt zonave të banuara?

Këto nuk janë pyetje kundër zhvillimit ekonomik. Përkundrazi, janë kërkesa legjitime për zbatimin e ligjit dhe për mbrojtjen e shëndetit publik.

Një port modern nuk matet vetëm me tonët e mallrave që përpunon, por edhe me standardet mjedisore që respekton. Transparenca, monitorimi i vazhdueshëm dhe zbatimi rigoroz i legjislacionit janë garancia më e mirë që zhvillimi ekonomik të ecë paralelisht me mbrojtjen e mjedisit dhe të shëndetit të komunitetit.

Durrësi meriton një port efikas, por edhe një ajër të pastër. Këto dy objektiva nuk përjashtojnë njëri-tjetrin; përkundrazi, duhet të ecin së bashku.